زیگورات چغازنبیل - شوش(خوزستان)
ببخشید اگه کمی ترتیب الفبایی بی نظم شد
مطلبی راجع به شهرستان شوش در خوزستان خوندم که دلم نیومد شما نبینید
زیگورات چغازنبیل در استان خوزستان و در فاصله 40 كیلومتری جنوب شرقی
شوش و 20 كیلومتری هفتتپه و در نزدیكی كرانه غربی رود دز جای گرفته است.
این زیگورات نیایشگاهی است كه در سال1250 پیش از میلاد در دوره ایلامیان به
فرمان پادشاه مشهور ایلامی به نام «اونتاش گال» (1265- 1245 پیش از میلاد)
در میانه شهر «دور اونتاشی» ساخته شده است.
زیگورات چغازنبیل كه از بزرگترین بناهای باستانی ایران به شمار میرود، به تمامی
از خشت و آجر در زمینی به مساحت 11000 متر مربع و در 5 طبقه ساخته شده و
ارتفاع آن در زمان آبادانی به قریب 50 متر و سطح زیربنای آن به 25000 متر
مربع میرسیده است. هم اكنون نیمی از ارتفاع این بنا از بین رفته است.
تقویم آفتابی زیگورات چغازنبیل
در سه سوی زیگورات چغازنبیل سه بنای كوچك آجری دایرهای شكل ساخته شده
است كه تنها یكی از آنها كه در سوی شمال غربی قرار دارد تا حدودی سالم باقی مانده
بود و دیگری كه در سوی جنوب غربی قرار دارد به دست مرمتگران عضو هیئت
كاوش فرانسوی شبیه به نمونه سالمِ شمال غربی بازسازی شد. در این بازسازی تنها
نیمی از بنا ساخته شد و از بازسازی نیمه دیگر صرفنظر شد. بنای شمال شرقی كاملاً
از بین رفته و تنها شالوده آن باقی مانده است.
در باره كاربرد این سه بنا نظریههای متفاوتی عرضه شده بود. رومان گیرشمن
سرپرست هیئت كـاوش چغـازنبیـل و نیز آندره پـارو از آن به عنوان «پـوستامنـت» به
معنای پایه مجسمه نام بردهاند. عدهای دیگر آنرا سكو، نیمكت، مذبح، محراب و
قربانگاه دانستهاند؛ و بعضی دیگر به دلیل شكل نیمدایرهای بنای بازسازی شده از آن
به عنوان تریبون سخنرانی یاد كردهاند. غافل از آنكه شكل نیمدایرهای آن تنها به این
سبب بوده كه تنها یك نیمه آن به دست مرمتگران بازسازی شده است. البته و بیگمان
احتمال «پایه مجسمه» بودن این بنا منافاتی با كاربرد تقویمی آن ندارد.
در چهار سوی این سه بنا، چهار آفتابسنج آجری به شكل تاقنما یا پنجرهنما ساخته
شده است كه با آفتابسنجهای رصدخانه نقشرستم شباهت ظاهری دارند.
زيگورات چغازنبيل؛ تبلور معماري مقدس
بناهاي مقدس بر مبناي فلسفهاي كه از اعتقاد آدميان برميخيزد، ساخته ميشوند.
زيگورات چغازنبيل از همين دست بناهاي مقدس است كه عناصر تفكر آميخته با
تقدس در آن ديده ميشوند.
